kennisartikel/ f-gassen
BRL 100 versie 3.0: wat er verandert.
BRL 100 is de beoordelingsrichtlijn achter het bedrijfscertificaat dat je nodig hebt om voor klanten aan koel- en klimaatinstallaties en warmtepompen te werken. Rijkswaterstaat stelde versie 3.0 vast op 5 december 2025, en sinds 31 augustus 2026 is hij formeel van kracht.
Hieronder de data, wat er in versie 3.0 staat en waar een auditor bij een inspectie naar kijkt. Alles komt uit de richtlijn zelf en uit de uitleg van IPLO en NVKL; de bronnen staan onderaan.
Dit is uitleg, geen juridisch advies. Wat voor jouw bedrijf geldt, bepalen de richtlijn en je certificerende instelling.
wat er verandert/
Niet meer alleen F-gassen.
Versie 2.0 ging alleen over F-gassen. Versie 3.0 gaat ook over koolwaterstoffen zoals propaan, over CO2 en over ammoniak. Daarvoor kent de richtlijn drie deelgebieden: I voor F-gassen en koolwaterstoffen, II voor CO2 en III voor ammoniak. Op je certificaat staan alleen de deelgebieden waarin je echt werkt (1.2).
Je monteurs
Wie het werk doet, heeft een persoonscertificaat volgens BRL 200 versie 2.0 nodig (1.3). Die kent een nieuwe indeling: A1 en A2 voor F-gassen en koolwaterstoffen, B voor CO2, C voor ammoniak, D alleen voor terugwinnen en E alleen voor lekcontrole zonder het circuit te openen. Je bedrijf heeft met minstens één gecertificeerde persoon een arbeidsovereenkomst (2.1.2). Oude certificaten blijven onder voorwaarden geldig tot 12 maart 2029; de nieuwe zijn zeven jaar geldig.
Veilig werken
Je zorgt dat je monteurs de juiste instrumenten, procedures en beschermingsmiddelen hebben (2.1.3). Bij risicovolle werkzaamheden aan installaties met koolwaterstoffen of brandbare F-gassen hoort een taak-risicoanalyse (3.1). Het explosieveiligheidsdocument stelt de eigenaar van de installatie op. Nagaan of het er is en het nalezen hoort bij jouw taak-risicoanalyse.
Je kwaliteitssysteem
De directie legt haar betrokkenheid vast in een beleidsverklaring en beoordeelt elk jaar of de procedures en werkinstructies werken (2.2). Ook vraagt de richtlijn een vaste manier om je werk te bewaken, met onder meer de controle van werkbonnen op uitvoering en registratie, en de kalibratie van je meetapparatuur. Bij elke medewerker staat beschreven welke rol hij heeft en welk certificaat daarbij hoort.
de overgang/
Wanneer krijg je ermee te maken?
Heb je al een certificaat volgens 2.0? Dan blijft je auditcyclus staan en komt er geen extra audit bij. Je eerstvolgende reguliere audit na 31 augustus 2026 is de transitie-audit: de instelling kijkt dan of je processen en je werkwijze aan versie 3.0 voldoen. Is dat zo, dan loopt je certificaat door onder 3.0, in dezelfde cyclus.
NVKL geeft er een voorbeeld bij. Had je je audit in juli 2026, dan ging die nog volgens 2.0, en twee jaar later volgt de volgende volgens 3.0. Volgens NVKL moet je vanaf 31 augustus 2026 wel al aan 3.0 voldoen, ook als je audit later valt.
Vraag je voor het eerst een certificaat aan? Dan doorloop je een initiële beoordeling volgens 3.0. Je krijgt een voorlopig certificaat als je aan de algemene eisen voldoet en je procedures en werkinstructies op orde zijn. Binnen een half jaar volgt een inspectie, en daarna elke 24 maanden (6.5).
Een instelling mag pas volgens 3.0 beoordelen als de Raad voor Accreditatie haar daarvoor heeft geaccrediteerd (overgangsregeling 2.2). Vraag je eigen instelling hoe dat er bij haar voor staat.
Zitten je monteurs nog in hun opleiding voor het nieuwe persoonscertificaat? De overgangsregeling erkent dat er weinig opleidingsplek is. Ben je aantoonbaar en planmatig met opleiding en examen bezig, dan telt dat niet meteen als ernstige tekortkoming. Komt er te weinig voortgang, dan kan het wel een afwijking worden (overgangsregeling 8.1).
de inspectie/
Wat de auditor wil zien.
De auditor praat met je mensen en doet een uitgebreid documentenonderzoek, aan de hand van recente projecten en je registraties (6.5.2). Hij vraagt je monteurs hoe ze het werk hebben gedaan, en legt dat naast wat er op papier of in je systeem staat.
- Werkbonnen en foto's
- Aan de hand van recente projecten bekijkt de auditor wat er gedaan is. Staat de drukbeproeving op de werkbon? Had het vacumeren een standtijd van minimaal 30 minuten? En zijn bij de inbedrijfstelling de waarden van manometer en temperatuurmeter op de werkbon gezet?
- BRL 100 v3.0, 6.5.2
- Het logboek
- Per zelfstandig circuit een eigen registratie, van installatie tot onderhoud. De eigenaar krijgt een kopie in een vorm die niet te veranderen is, digitaal mag. Jij bewaart de originelen minimaal vijf jaar, en het logboek moet aanwezig zijn waar de installatie staat.
- BRL 100 v3.0, 2.5.2
- De koudemiddelregistratie
- Voor circuits boven 5 ton CO2-equivalent of met meer dan 1 kg HFO's: hoeveel en welk gas erin zit, wat je bijvult of terugwint met datum en reden, of het gas gerecycled of geregenereerd is, welk bedrijf het werk deed met het nummer van zijn certificaat en welke monteur, en de data en uitkomsten van de controles. Vraagt de Inspectie Leefomgeving en Transport erom, dan moet je een overzicht van al je installaties in onderhoud kunnen maken.
- BRL 100 v3.0, 3.2
- De F-gassenbalans
- Per type F-gas een jaarbalans over het kalenderjaar, opgesteld voor 1 maart. Met de voorraad op de eerste en de laatste dag, berekend en gewogen, plus wat je hebt ingekocht, verkocht, teruggewonnen en afgevoerd. In kilo's en in CO2-equivalent. Wijkt de berekende voorraad af van wat je weegt, dan wil de auditor de oorzaak zien en een plan om het te voorkomen.
- BRL 100 v3.0, 3.3
- Lekkage en de oorzaak
- Was lekkage de reden om bij te vullen, dan moet de oorzaak zijn vastgesteld en hersteld. En de eigenaar moet weten dat er binnen een maand na het herstel een hercontrole hoort.
- BRL 100 v3.0, 6.5.2
- Je meetinstrumenten
- Elk instrument heeft een unieke identificatie, en die staat op elke registratie van een controle. Een instrument dat niet goed werkt, is duidelijk als ongeschikt gemarkeerd. De auditor vraagt de kalibratie- of verificatiedocumenten erbij.
- BRL 100 v3.0, 2.5.4
- Etiketten en kenplaten
- Je stelt vast of de apparatuur een correct etiket heeft. Ontbreekt het, dan wijs je de exploitant daarop.
- BRL 100 v3.0, 3.4
Hoeveel hij bekijkt
Het hangt af van het aantal gecertificeerde monteurs in dienst, plus de gecertificeerde zzp'ers die je het jaar ervoor inhuurde. Heb je meerdere vestigingen met een eigen KvK-vestigingsnummer, dan geldt de tabel per vestiging. Welke mensen en projecten het worden, kiest de auditor willekeurig.
| gecertificeerde monteurs | interviews | projecten |
|---|---|---|
| 1 tot en met 3 | 1 | 2 |
| 4 tot en met 9 | 2 | 4 |
| 10 of meer | 3 | 6 |
BRL 100 v3.0, 6.5.2
gereedschap/
Je meetinstrumenten, met datum en naam.
Van elke controle hoort een registratie: welk instrument, wanneer, de gemeten waarden, de afwijking en wie het deed.
- Manometer en vacuümmeter
- Om de 24 maanden vergeleken met een gekalibreerde referentiemeter.
- 2.5.5
- Thermometer
- Eens per jaar, in ijswater of tegen een referentiemeter. Maximaal 1 graad afwijking.
- 2.5.6
- Weegschaal voor handelsdoeleinden
- Kalibratie door een kalibratie-instelling om de 24 maanden, of zelf controleren met een ijkgewicht om de 12 maanden.
- 2.5.7
- Lekdetector voor F-gassen
- Voor gebruik controleren met een testflesje volgens NEN-EN 14624:2020 of ISO 6141, en die test registreren. De gevoeligheid is 5 ppm.
- 2.5.4 en 3.5
Een weegschaal waarmee je koudemiddel verkoopt, moet ook de juiste markeringen hebben voordat hij in gebruik gaat. Dat volgt uit de Metrologiewet en is een eis aan de fabrikant (2.5.7).
als het niet klopt/
Tekortkoming of ernstige tekortkoming.
Een tekortkoming is een losse afwijking, zoals een procedure die ontbreekt of niet compleet is. Je laat de instelling binnen zes weken weten hoe je het hebt opgelost. Kan het tijdens de audit al worden opgelost, dan mag de auditor hem meteen sluiten (6.9.1).
Bij een ernstige tekortkoming voldoe je helemaal niet aan de eis, en zijn veiligheid of milieu in het geding. Dan heb je dertig dagen om de oorzaak te analyseren, een verbeterplan te maken en het bewijs op te sturen. Voorbeelden uit de richtlijn: geen risicoanalyse bij risicovol werk, de vereiste instrumenten niet hebben of niet controleren, veiligheidsprocedures niet volgen, of na ernstige lekkage geen oorzaakanalyse (6.9.2 en 6.10).
Eén geval is zwaarder dan de rest. Laat je certificaatplichtig werk doen door iemand zonder certificaat, dan wordt je bedrijfscertificaat per direct geschorst en volgt een melding bij de Inspectie Leefomgeving en Transport (6.10).
en Fikst/
Waar Fikst je registraties bijhoudt.
Fikst is software voor airco-, warmtepomp- en installatiebedrijven. De F-gassenadministratie zit erin, naast de werkbon van je monteur. Het helpt je de registraties bij te houden die de auditor wil zien. Het certificaat zelf geeft alleen je certificerende instelling af, en Fikst is zelf niet gecertificeerd.
-
Elke handeling op de werkbon
Je monteur legt op de werkbon per handeling vast wat hij deed. Bij de lektest, de druktest, het vacumeren en de inbedrijfstelling kiest hij het meetinstrument. Vult hij bij of tapt hij af, dan kiest hij de fles. Was de keuring van het gekozen instrument op die dag verlopen, dan rondt hij de werkbon niet af.
-
TRA en LMRA als formulier
Een taak-risicoanalyse en een laatste-minuut-risicoanalyse staan klaar als formulier dat je op de werkbon zet. Zo staat de analyse bij de klus waar hij bij hoort.
-
Het gereedschapsregister
Elk meetinstrument staat erin met zijn serienummer en de keuringen die je vastlegt, met datum en certificaat. Welke keuring eraan komt of al verlopen is, zie je in de lijst. In het koudemiddelregister staat bij elke registratie welk instrument is gebruikt en of de keuring op die dag geldig was.
-
Het logboek per installatie
Per installatie het koudemiddel, de vulling, de CO2-equivalent, de lekcontroleplicht met de laatste en de volgende controle, en alles wat erop is vastgelegd. Het register zet je per installatie in een CSV-bestand, of voor het hele jaar met de kolommen die een controleur zoekt.
-
De flessen en de jaarbalans
Elke fles heeft een doorlopende reeks boekingen: inkoop, verbruik, terugname, afvoer en weging. Een boeking wijzig je niet; een correctie is een nieuwe. De jaarbalans per gas zet de berekende voorraad naast wat je hebt gewogen, in kilogram en in CO2-equivalent. Is er een verschil, dan leg je de oorzaakanalyse en het verbeterplan erbij vast.
-
Controles, certificaten en attesten
De controleplanning zet lekcontroles en hercontroles op een rij, ook de verlopen, en maakt er met één klik een werkbon van. De certificaten van je monteurs en je bedrijf staan erin met hun geldigheid, en het nummer van je bedrijfscertificaat komt op elke registratie. Een attest als pdf maakt Fikst alleen als certificaat en instrument op die dag geldig waren.
Wat je zelf blijft doen
Je kwaliteitshandboek, je procedures en werkinstructies, de directiebeoordeling en je interne audits. Fikst bewaart de gegevens die je erbij nodig hebt, maar schrijft geen procedures voor je en beoordeelt niet of je aan de richtlijn voldoet.
De F-gassenadministratie zit in je abonnement. Werk je met koudemiddel, dan zetten we hem bij de inrichting voor je aan, samen met de handelingen op de werkbon en het gereedschapsregister. Lees wat de F-gassenadministratie in Fikst doet
Vragen over BRL 100 versie 3.0.
Alle veelgestelde vragen over FikstSinds wanneer geldt BRL 100 versie 3.0?
Rijkswaterstaat stelde versie 3.0 vast op 5 december 2025. Volgens de overgangsregeling treedt hij formeel in werking op 31 augustus 2026. Vanaf 1 september 2026 worden er geen certificaten volgens versie 2.0 meer afgegeven.
Moet ik nu meteen een extra audit laten doen?
Nee, volgens de overgangsregeling niet. Heb je een geldig certificaat, dan blijft je auditcyclus gewoon staan. Valt je eerstvolgende reguliere audit na 31 augustus 2026, dan is dat de transitie-audit naar versie 3.0. Je kwaliteitssysteem en je werkwijze moeten dan wel al op 3.0 aansluiten.
Hoe lang blijft mijn certificaat volgens versie 2.0 geldig?
Tot uiterlijk 31 augustus 2028. Voor bedrijven die laat in de overgangsperiode hun transitie-audit hebben, geldt een hersteltermijn tot 30 november 2028. Herstel je de tekortkomingen uit die audit niet op tijd, dan vervalt het 2.0-certificaat.
Wat is er anders aan versie 3.0?
Versie 2.0 ging alleen over F-gassen. Versie 3.0 gaat ook over koolwaterstoffen zoals propaan, over CO2 en over ammoniak. Daarvoor zijn er drie deelgebieden, en op je certificaat staan alleen de deelgebieden waarin je werkt. Je monteurs hebben een persoonscertificaat volgens BRL 200 versie 2.0 nodig, met de nieuwe indeling A1 tot en met E.
Waar kijkt de auditor naar?
Bij een inspectie spreekt de auditor met je personeel en bekijkt hij aan de hand van recente projecten je documenten: werkbonnen en foto's, het logboek, de koudemiddelregistratie, de F-gassenbalans en de kalibratie- of verificatiedocumenten van je meetinstrumenten. Hoeveel mensen en projecten hij bekijkt, hangt af van het aantal gecertificeerde monteurs.
Kan ik in Fikst mijn auditmap voor BRL 100 klaarzetten?
Ja. Bij de F-gassenrapporten staat het tabblad Auditmap. Je kiest een peildatum en downloadt in één keer een Excel-bestand voor de auditor, met je bedrijfscertificaat, de persoonscertificaten van je monteurs met de controle in het Centraal Register Techniek, en de keuringen van je meetinstrumenten. Op het scherm zie je meteen wat verlopen is of binnen 60 dagen verloopt, ook je bedrijfscertificaat, zodat je dat voor de audit regelt. Je kwaliteitshandboek en je procedures zitten er niet in; die blijven van jou.
Is Fikst gecertificeerd voor BRL 100?
Nee. BRL 100 is een certificaat voor jouw bedrijf, en dat geeft alleen een certificerende instelling af. Fikst is een systeem waarin je de registraties bijhoudt die de auditor wil zien. Je kwaliteitshandboek, je procedures en je werkinstructies blijven van jou.
Bronnen.
Geraadpleegd op 11 oktober 2026. De nummers tussen haakjes in de tekst zijn de paragrafen van de BRL 100 versie 3.0.
Wil je zien hoe je registraties er in Fikst uitzien?
Plan een kennismaking